Het beroep van illustrator met het bureau Førtifem!

Grafisch ontwerp neemt een essentiële plaats in in de muziekindustrie. Albumhoezen, concertaffiches, merchandising of visuele identiteiten: achter elke creatie schuilt werk dat artistiek gevoel, luistervaardigheid en samenwerking met artiesten combineert. Voor dit nieuwe interview gewijd aan beroepen in de muziek, gaan we op bezoek bij Førtifem, het duo bestaande uit Jesse en Adrien, wiens singuliere grafische wereld tal van muzikale projecten een stempel drukt!

Hallo Jesse, Adrien. Bedankt dat jullie de tijd nemen om onze vragen te beantwoorden! Wat waren jullie respectievelijke achtergronden in grafisch ontwerp vóór Førtifem?

Hallo Distrolution Merch en bedankt!

Wat onze opleiding betreft, hebben we allebei grafische ontwerpscholen gevolgd: Adrien aan de school voor Toegepaste Kunsten in Troyes en Jesse aan de Beaux-Arts in Caen voor grafisch ontwerp. Daarna werkte Adrien bij reclamebureaus als Art Director voor het web gedurende 5-6 jaar bij Publicis en Ogilvy, en Jesse werkte als freelancer in print en een beetje in web.

In 2012 besloten jullie je krachten te bundelen onder één naam. Hoe is Førtifem ontstaan?

Toen we elkaar ontmoetten hadden we nog allebei onze eigen banen, het idee om samen te werken was niet specifiek aanwezig, maar we hadden allebei een grote liefde voor illustratie. Adrien maakte af en toe flyers en posters voor bands en Jesse maakte persoonlijke illustraties. We begonnen met zijn tweeën te tekenen voor de lol en Olivier Marescaux, een bevriende zeefdrukker, stelde ons voor om een expo te organiseren in Reims, het is wat we voor die tentoonstelling hebben gemaakt dat ons op weg heeft geholpen. Vanaf dat moment begonnen we wat aanvragen te krijgen van bands en labels om albumhoezen of logo's te maken, dat deden we 's avonds na een werkdag... en op een gegeven moment begon het veel ruimte in te nemen in onze agenda, we besloten om te proberen ons hier voor 100% op te concentreren. Meer dan tien jaar later zijn we er nog steeds!

Foto - DR - Krediet: William Lacalmontie

Jullie stijl bevindt zich op het snijpunt van tatoeage en oude gravure. Hoe heeft deze visuele identiteit zich in de loop van de tijd ontwikkeld?

Tatoeage en gravure zijn twee werelden die we vanaf het begin gemeen hadden: de zwarte lijn, occulte referenties, monsters, religie en alchemie. We tekenen niet op dezelfde manier, maar we gebruiken het om soortgelijke dingen uit te drukken. Het is dus vrij natuurlijk gegaan, er was geen bewuste beslissing om naar een bepaalde stijl te streven, zelfs nu nog hebben we moeite om te definiëren wat onze "stijl" is, maar als wat we maken herkenbaar is, is dat geweldig. In het begin werkten we alleen in zwart-wit, maar het waren de verzoeken van bepaalde klanten (Carpenter Brut in het bijzonder, om het maar te noemen) die ons ertoe brachten kleur toe te voegen. We kunnen gemakkelijk in onze comfortzone blijven, maar we houden ervan als we worden aangezet om eruit te stappen.

Kunt u ons de grote stappen van uw creatieve proces beschrijven, van het eerste gesprek met de klant tot het uiteindelijke beeld?

Het hangt echt af van de projecten, maar over het algemeen vragen we de klant vanaf het begin om zoveel mogelijk elementen en inspiratiebronnen: de muziek uiteraard als we voor muzikanten werken, dingen die ze visueel mooi vinden bij ons of bij anderen. We geven de voorkeur aan opdrachtprojecten met een idee, een minimum aan definities, boven carte blanche: 90% van de tijd heeft de opdrachtgever altijd een kiem van een idee dat hij niet durft of niet kan conceptualiseren en uitdrukken.

Na deze eerste uitwisselingen gaan we een of meerdere pistes schetsen en er één verder uitwerken. We proberen zoveel mogelijk alle details te valideren in de schetsfase voordat we ons aan het definitieve beeld wagen. Ten slotte werken we het vaakst de kleur als allerlaatste uit. We proberen ook vaak snel van schets naar eindresultaat te gaan, om het momentum te bewaren en de energie die we aan het project wijden puur en intact te houden, in plaats van die te verdunnen in de tijd. 

Met een zo'n uitgebreid en prestigieus portfolio, is er een project dat u bijzonder positief heeft geraakt, hetzij vanwege de omvang ervan, hetzij vanwege de creatieve vrijheid?

We twijfelen tussen de keer dat we een e-mail ontvangen van een zekere Tomas die ons met enorme beleefdheid uitlegt dat hij deel uitmaakt van een Noors black metal-band, en dat hij wil dat we hun wapenschild opnieuw tekenen: de band was Emperor. 

Het tienergedeelte in ons kon het nauwelijks geloven. Daarna was het grootste project dat we hebben gedaan Major Arcana in 2019, en we zullen nooit over die episode heen komen. Red Bull organiseerde een muziekfestival in Parijs en stelde ons voor om een ambitieuze avond te bedenken voor een metal-date in die editie, die beeld en muziek combineert en "nog nooit vertoond" is, en zei ons dat geld geen probleem was.

We zijn tientallen bevriende bands en vrienden van vrienden gaan uitnodigen met dit gekke idee: gezamenlijke sets op het podium spelen, met een geanimeerde visuele omlijsting van onze illustraties die achter hen afspeelden, dit alles op het grandioze podium van het Trianon.

De line-up eindigde op drie samenwerkingen die voor altijd in onze harten gegrift staan: Nostromo & Treha Sektori, Hangman's Chair & Regarde les Hommes Tomber, en Alcest & Perturbator. 

In de plannen B zit een geheim: we hadden Amenra of ook Ulver. 

Red Bull, Monster of een ander machtig multinationaal holdingbedrijf van blikjes, als jullie dit lezen, zijn we er helemaal klaar voor om het nog eens te doen. 

Omgekeerd, wat was de meest opvallende moeilijkheid waarmee u te maken hebt gehad, en hoe bent u erin geslaagd die te overwinnen?

Onze grootste beperking in het algemeen is de tijd: soms moet je heel snel een idee of een lay-out vinden terwijl je de tijd zou willen nemen om te graven, te testen, de evidente oplossingen om te keren. Maar meer specifiek: we hadden op een gegeven moment een albumhoezenproject, alles was goedgekeurd, de hoes was bijna klaar, en toen kon een van de leden er zich niet in vinden... De beslissing werd genomen om alles opnieuw te beginnen. Uiteindelijk zijn we erg blij met die keuze en de tweede hoes was veel beter, maar op dat moment was het niet eenvoudig om alles opnieuw te doen met behoud van de oorspronkelijke energie. Fun fact: het is een band die in het interview wordt genoemd. Tegenslagen vergeet je snel, maar een platenhoes is eeuwig.

Welke kijk heeft u tegenwoordig op het beroep van illustrator, met name in het digitale tijdperk en het tijdperk van AI, terwijl uw praktijk sterk verankerd blijft in het handtekenen?

We tekenen al een paar jaar nauwelijks nog op papier; de werkritmes die met name de uitgeverswereld oplegt, hebben ons min of meer gedwongen over te stappen op digitaal om een paar uur te besparen die we kunnen gebruiken om te slapen. Geen scanner meer, geen papier of lijnen opruimen, en als er aanpassingen moeten worden gedaan, hoeven we de hele tekening niet opnieuw te maken! Maar het is niet dezelfde praktijk: het is minder meeslepend om voor een scherm te zitten dan voor een vel papier, dus we hopen daar op een gegeven moment wat meer op terug te kunnen komen. De emotie voor een originele tekening is onvergelijkbaar met die voor een bestand. 

Wat AI betreft, ja, dat is het grote debat al een paar jaar, en we zullen moeten toegeven dat het niet gaat stoppen. Wij hebben het geluk gehad onze carrière te zijn begonnen vóór dit alles en een eigen stijl en vakmanschap te hebben kunnen ontwikkelen waardoor mensen met een precies idee naar ons toe komen en (voorlopig?) kan AI niet produceren wat wij maken, maar voor mensen die nu een artistieke carrière beginnen, moet het duizelingwekkend zijn.

Naast de ethische en ecologische problemen is het ook een tweesnijdend zwaard: aan de ene kant stelt AI mensen nu in staat hun ideeën visueel te formuleren. Aan de andere kant: het kan hen vastzetten in een bepaalde iconografie en onze creatieve speelruimte en de mogelijkheid om hen te verrassen beperken.

Tot slot, voor mensen die AI gebruiken om afgewerkte producten te genereren, festivalaffiches, merch, albumhoezen, vinden we dat ronduit triest, omdat je jezelf de kans ontneemt om samen te werken met mensen uit de beeldwereld, vooral omdat het aanbod nog nooit zo levendig is geweest. 

Tot slot, welk advies zou u geven aan mensen die zich willen lanceren in grafisch ontwerp / design?

Doe het. Simpelweg. Doe het en laat je zo snel en zo veel mogelijk betalen. 

We hebben samengewerkt met enorme bands, maar dat is alleen gelukt door te beginnen met kleine bands, daarna middelgrote, altijd met dezelfde zorg en aandacht. Als je een band leuk vindt, aarzel dan niet om hen je werk aan te bieden, waarbij je ervoor zorgt dat je niet in een asymmetrische dynamiek terechtkomt: dat het een samenwerking blijft waarbij iedereen de ander nodig heeft en die iedereen ten goede komt, om iets moois of krachtigs te produceren.  

Concerten hebben affiches nodig, bands hebben merch nodig. En doe ook dingen voor jezelf, samen. Je ontmoet zeefdrukkers die afbeeldingen nodig hebben om te drukken, organisatoren die je de mogelijkheid bieden om je uit te leven op flyers en te experimenteren. We werken allemaal samen om de wereld een beetje cooler te maken, één afbeelding tegelijk. 

We bedanken Jesse & Adrien hartelijk voor hun tijd en we hopen dat je mooie dingen hebt geleerd over het vak van grafisch ontwerper! Om hun werk te ontdekken, ga je hier!